TSUE zatrzymuje ofensywę banków

Dzień dobry Państwu, witamy na spotkaniu z Kancelarią Rachelski & Wspólnicy, podczas którego komentujemy, objaśniamy i wyjaśniamy najnowsze informacje pojawiające się w mediach. Dotyczą one kredytobiorców – zarówno złotówkowych, jak i frankowych – a także kwestii związanych z tzw. kredytem darmowym. W tym tygodniu nie brakowało istotnych doniesień w tym zakresie. Dziś specjalnie dla Państwa będą je komentować eksperci, którzy na co dzień zajmują się sporami z bankami. Witam serdecznie pana mecenasa Stanisława Rachelski, i panią Mecenas Anitę Rutkowską.

Analiza wyroku TSUE z 27 listopada 2025 w sprawie kredytów frankowych

Przejdźmy do pierwszej informacji. Frankowicze mogą być spokojni – właściwie już od pewnego czasu są spokojni. Po wyroku TSUE wezwania i pozwy banków nie budzą już takiego strachu jak wcześniej. Chodzi oczywiście o wezwania do dopłaty, ale o szczegółach opowie jako pierwsza pani mecenas Rutkowska.

Znaczenie wyroku TSUE dla konsumentów

Radca prawny Anita Rutkowska: Tak, drodzy Państwo, w ostatnich dniach zapadło bardzo istotne orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące kredytów frankowych. Może ono przełamać jedną z głównych strategii stosowanych dotychczas przez banki przeciwko tzw. frankowiczom. Chodzi o sprawę z 27 listopada bieżącego roku – wyrok TSUE, który odnosi się do sytuacji, w której po stwierdzeniu nieważności umowy kredytowej bank kieruje przeciwko konsumentowi odrębne powództwo o zwrot kapitału. Tego typu postępowania wiązały się z ryzykiem obciążenia konsumenta znacznymi kosztami procesu, mimo że to właśnie postanowienia umowne zostały uznane za niedozwolone. Trybunał wskazał, że mechanizmy dotyczące kosztów sądowych – choć pozostają w gestii prawa krajowego – nie mogą prowadzić do sytuacji, w której konsument, obawiając się kosztów, rezygnuje z ochrony przyznanej mu przez prawo unijne. Innymi słowy, ochrona przewidziana w dyrektywie 93/13 musi być realna i skuteczna, a nie jedynie teoretyczna. Co to oznacza w praktyce? Po pierwsze, sądy krajowe powinny starannie badać, czy w danej sprawie zasądzenie pełnych kosztów postępowania od konsumenta byłoby proporcjonalne i sprawiedliwe. Po drugie, przy ocenie kosztów znaczenie może mieć również to, czy wszczęcie odrębnego procesu przez bank było rzeczywiście konieczne, czy też istniały inne, mniej obciążające sposoby rozliczenia – takie jak choćby potrącenie. Ten wyrok może wpłynąć na częstotliwość składania kontrpozwów przez banki.

Pozwy SLAPP – jakie mają skutki dla konsumentów?

Radca prawny Stanisław Rachelski: Tak, to prawda – jest to praktyka, którą bardzo dobrze znamy z codziennej pracy. Banki w odwecie pozywają kredytobiorców, czasami nawet tych, którzy w zasadzie nie wystąpili do sądu. To są tzw. pozwy SLAPP, które w strategii banków miały w rzeczywistości wywołać efekt mrożący – i w wielu przypadkach faktycznie go wywoływały. Zdarzało się, że niektórzy sędziowie dawali się na to nabrać i zasądzali na rzecz banku od konsumentów dosyć wysokie kwoty, bezpodstawnie i nieproporcjonalnie do sytuacji. Dlatego mamy nadzieję, że pozwy SLAPP, czyli te mające „zamrozić” działania konsumentów, przejdą już do historii.

Kredyty złotówkowe i problem WIBOR-u

Przejdźmy do drugiego tematu – tym razem dotyczącego kredytów złotówkowych. To zagadnienie pojawia się praktycznie na każdym naszym spotkaniu, co nie dziwi, ponieważ kredytobiorcy złotówkowi znajdują się dziś w sytuacji podobnej do frankowiczów. Kredyty rosną, stają się coraz trudniejsze do spłaty, a kwestia wskaźnika WIBOR coraz częściej trafia na wokandę sądową. Widzimy to również w naszej kancelarii – wykonujemy setki analiz umów kredytowych, a sędziowie coraz częściej unieważniają kredyty złotówkowe z powodu błędów po stronie banków. O szczegółach tego zagadnienia opowie jako pierwszy mecenas Stanisław Rachelski.

Radca prawny Stanisław Rachelski: Tak, można powiedzieć, że proces już się rozpoczął – pojawia się coraz więcej wyroków, które uchylają umowy zawierające klauzule dotyczące WIBOR-u albo usuwają ten wskaźnik z umów, pozostawiając kredytobiorców jedynie na tzw. marży. To kolejne orzeczenia – mieliśmy je m.in. w Suwałkach, Bielsku-Białej, Olsztynie, Gorzowie. Sprawy toczą się, a wyroki konsumenckie są korzystne. Na razie nie wybrzmiewają one szeroko w przestrzeni publicznej, bo lobby bankowe intensywnie pracuje, aby to zagłuszyć. Jednak te rozstrzygnięcia dają dużą nadzieję, że trend się upowszechni.

Oczekiwania na wyrok TSUE w I połowie 2026

Co więcej, po wyroku TSUE, na który czekamy w pierwszym półroczu przyszłego roku, powinny otworzyć się szerzej „wrota” do tego, aby kredytobiorcy chętniej składali pozwy w sprawach, gdzie występują klauzule niezgodne z prawem lub banki postępowały nieuczciwie.

Radca prawny Anita Rutkowska: Sądy coraz częściej wydają korzystne wyroki dla kredytobiorców. Niektóre unieważniają całe umowy kredytowe, inne uznają nieważność wskaźnika WIBOR. Przykładem jest Sąd Okręgowy w Suwałkach, który w jednym z najnowszych orzeczeń z 23 października tego roku uznał, że brak przejrzystości dotyczył elementu kluczowego umowy. W konsekwencji sąd zdecydował o stwierdzeniu nieważności całej umowy kredytowej.

Coraz więcej spraw w sądach rejonowych

Radca prawny Stanisław Rachelski: Wyroki zapadają nie tylko w sądach okręgowych, ale również w wielu sądach rejonowych, gdzie składanych jest coraz więcej pozwów. Sędziowie będą musieli podejmować decyzje w tych sprawach – mamy nadzieję, że będą one prokonsumenckie.

Co dzisiaj powinien zrobić kredytobiorca złotówkowy, który spłaca kredyt oparty na WIBOR-ze?

Dokładnie tak – to w zasadzie powtórzenie tematu, który już omówiliśmy: usuwanie WIBOR-u z umów kredytowych, tym razem w Olsztynie. Skoro mamy to wyjaśnione, przejdźmy do praktycznej kwestii. Co dzisiaj powinien zrobić kredytobiorca złotówkowy, który spłaca kredyt oparty na WIBOR-ze i widzi, że jego zadłużenie wcale się nie zmniejsza? Najpierw poproszę o komentarz panią mecenas Rutkowską.

Analiza umowy kredytowej i podjęcie aktywnych działań

Radca prawny Anita Rutkowska: Tak, takie sytuacje są bardzo częste – mimo wielu lat spłaty kredytu saldo zadłużenia wciąż nie maleje, a wręcz rośnie. W takim przypadku kredytobiorca powinien przede wszystkim przeanalizować swoją umowę kredytową. Najlepiej powierzyć to zadanie specjalistom, którzy zajmują się tego typu sprawami i mogą ocenić, czy zapisy w umowie dają podstawę do unieważnienia WIBOR-u lub nawet całej umowy kredytowej. To pierwszy krok – analiza umowy. Następnie, jeśli są ku temu podstawy, należy podjąć aktywne działania: złożyć pozew i zawalczyć o swoje prawa.

Radca prawny Stanisław Rachelski: Tak, warto działać jak najszybciej – kto zrobi to pierwszy, będzie w lepszej sytuacji. Spodziewamy się, że wkrótce pojawi się znacznie więcej osób chętnych do podjęcia kroków prawnych, dlatego dobrze jest już teraz sprawdzić swoją umowę.

Skompletowanie wszystkich dokumentów związanych z kredytem

To może Państwu bardzo pomóc, ponieważ nie każdy prawnik ma doświadczenie w tego typu sprawach, a tutaj jest ono kluczowe – to są postępowania bardzo skomplikowane. Zanim jednak pójdą Państwo do sądu, należy odszukać wszystkie dokumenty – nie tylko umowę, ale również aneksy. Często klienci zapominają, że podpisywali dodatkowe dokumenty, które mogą mieć istotne znaczenie. Bez nich analiza nie będzie pełna. Dlatego proszę przygotować komplet dokumentów, śledzić informacje w mediach oraz publikacje kancelarii, które specjalizują się w tych sprawach. U nas takie informacje są dostępne na bieżąco. I najważniejsze – trzeba działać, bo samo nic się nie rozwiąże. Tylko aktywne kroki pozwolą odzyskać to, co się należy.

Z artykułu dowiesz się:

• Jak najnowszy wyrok TSUE wpływa na kredytobiorców frankowych i złotówkowych.
• Dlaczego pozwy banków przeciwko frankowiczom mogą być mniej skuteczne po orzeczeniu TSUE.
• Jakie są najnowsze trendy dotyczące unieważniania klauzul WIBOR w umowach kredytowych.
• Jakich strategii używają banki w sporach z kredytobiorcami i jak TSUE może wpłynąć na ich ograniczenie.
• O jakie działania mogą podjąć kredytobiorcy złotówkowi, aby zabezpieczyć swoje interesy.
• Jakie kroki powinien podjąć kredytobiorca, którego kredyt opiera się na wskaźniku WIBOR.
• Dlaczego kompletność dokumentacji kredytowej jest kluczowa przed rozpoczęciem postępowania sądowego.
• Jakie są potencjalne skutki orzeczeń sądowych dla przyszłości rynku kredytowego w Polsce.