Opinia rzecznika TSUE w sprawie WIBOR: konsumenci na wygranej pozycji

Opinia rzecznika generalnego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie o sygnaturze C-471/24 to przełomowy sygnał dla setek tysięcy kredytobiorców w Polsce. Po raz pierwszy tak jednoznacznie wskazano, że Dyrektywa 93/13 dotycząca nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich może być stosowana również do klauzul oprocentowania kredytów opartych o wskaźnik WIBOR. To otwiera zupełnie nową perspektywę – i nie mam wątpliwości, że konsumenci są dziś na wygranej pozycji.

Dlaczego ta opinia jest tak ważna?

Do tej pory banki broniły się przewidywalnym argumentem: WIBOR jest wskaźnikiem powszechnie stosowanym, regulowanym i nadzorowanym, a zatem – w ich ocenie – nie może być kwestionowany na gruncie prawa konsumenckiego. Rzecznik generalny TSUE wyraźnie jednak podkreślił, że to nie sam wskaźnik jest problemem, lecz sposób, w jaki został wprowadzony do umów kredytowych i przedstawiony klientom. Innymi słowy – nie wystarczy, że wskaźnik istnieje i działa w systemie finansowym. Kluczowe jest, czy konsument został w pełni i rzetelnie poinformowany o ryzykach, zasadach jego ustalania oraz o wpływie zmiennego oprocentowania na wysokość raty w przyszłości.

Dyrektywa 93/13 i ochrona konsumenta

Dyrektywa 93/13 nakazuje oceniać każdą klauzulę umowną pod kątem jej przejrzystości i zgodności z dobrymi obyczajami. Jeśli klient nie był w stanie realnie zrozumieć mechanizmu oprocentowania, albo jeśli bank ograniczył się do ogólnikowych sformułowań, to mamy do czynienia z klauzulą abuzywną.

W praktyce oznacza to, że sądy w Polsce otrzymają silne narzędzie, by badać transparentność i uczciwość postanowień dotyczących WIBOR. Biorąc pod uwagę doświadczenia ze sprawami frankowymi, można przewidywać, że orzecznictwo pójdzie w stronę zwiększonej ochrony konsumentów.

Skala problemu – miliony osób zagrożone

Na koniec II kwartału 2025 r. liczba czynnych umów o kredyt mieszkaniowy opartych o WIBOR wynosiła około 2 176 000. To zobowiązania spłacane przez ponad 3,3 mln osób. Skala jest więc ogromna. Jeżeli sądy zaczną stwierdzać nieważność lub eliminować postanowienia dotyczące zmiennego oprocentowania opartego na WIBOR, konsekwencje dla sektora bankowego mogą być równie poważne, jak w przypadku kredytów frankowych. Różnica polega jednak na tym, że tym razem chodzi o rynek jeszcze większy – kredyty w złotówkach. Choć opinia nie przesądza jeszcze o treści wyroku, doświadczenie pokazuje, że w większości spraw TSUE podziela stanowisko rzecznika. Dzięki temu kredytobiorcy mogą realnie liczyć na korzystne rozstrzygnięcia. Już teraz sądy krajowe, rozpatrując indywidualne sprawy, będą mogły powoływać się na tę opinię jako ważny punkt odniesienia. To wzmacnia pozycję procesową konsumentów i zwiększa szansę na uznanie klauzul związanych z WIBOR za nieuczciwe.

Co dalej?

Możemy spodziewać się, że w najbliższych miesiącach liczba pozwów dotyczących kredytów opartych o WIBOR wzrośnie. Klienci, zachęceni opinią rzecznika, będą coraz odważniej dochodzić swoich praw. To również moment, w którym polskie sądy powinny przygotować się organizacyjnie na wzmożony napływ spraw. Tempo ich rozpoznawania będzie miało kluczowe znaczenie dla stabilności całego systemu. W świetle opinii rzecznika generalnego TSUE konsumenci mają dziś silniejsze argumenty i mogą czuć, że stoją po zwycięskiej stronie sporu. Ostateczny wyrok TSUE zapadnie prawdopodobnie w 2026 roku. Jednak już teraz opinia rzecznika zmienia kontekst prawny i ekonomiczny. To ogromna szansa dla kredytobiorców, którzy latami spłacali kredyty, często nie mając pełnej świadomości, jak bardzo zależą one od zmiennego i nieprzewidywalnego wskaźnika. To krok ku większej przejrzystości rynku finansowego i realnej ochronie konsumentów – dokładnie tak, jak od lat wymaga tego prawo Unii Europejskiej.

Z artykułu dowiesz się:

• Dlaczego opinia rzecznika generalnego TSUE w sprawie WIBOR ma kluczowe znaczenie dla kredytobiorców w Polsce.
• W jaki sposób Dyrektywa 93/13 chroni konsumentów przed nieuczciwymi warunkami w umowach kredytowych.
• Jakie stanowisko zajmuje rzecznik generalny TSUE odnośnie zastosowania WIBOR w umowach kredytowych.
• O potencjalnym wpływie opinii TSUE na postanowienia dotyczące oprocentowania kredytów w złotówkach.
• Jak duża jest skala zagrożenia dla milionów kredytobiorców opierających się na WIBOR.
• Jakie kroki mogą podjąć kredytobiorcy WIBOR, aby skorzystać z nowych możliwości prawnych.
• Jak opinia rzecznika TSUE może zmienić krajobraz prawny i ekonomiczny w kontekście kredytów opartych na WIBOR.
• Jaki może być ostateczny wpływ tej sytuacji na przejrzystość rynku finansowego i ochronę konsumentów dla kredytów z WIBOR.